Gestrande bultrug
De bultrug die op 12 december 2012 op de Razende Bol bij Texel strandde, is op 16 december overleden aan de gevolgen van uitgebreide acute spierschade. Omdat de ingewanden en organen van de bultrug al sterk in ontbinding waren, is de oorzaak van de stranding niet meer vast te stellen. Dit meldt dr. Jooske IJzer, dierenarts-patholoog van de afdeling pathobiologie van de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.
Doodsoorzaak
IJzer concludeert aan de hand van grote hoeveelheden vrijgekomen spierenzymen dat de spieren van de walvis ernstig waren beschadigd. “Dit heeft geleid tot de dood van de bultrug”, zegt IJzer.
De spierschade is ontstaan tussen één en zes dagen voor het overlijden van de bultrug. Het is dus niet te zeggen of de spieren al beschadigd waren voordat het dier strandde. Het is wel zo, dat de spieren van zo’n zwaar zeezoogdier al snel beschadigen door de grote druk die ontstaat als hij op het land ligt. De spierschade was zo groot, dat de bultrug niet meer kon zwemmen.
Oorzaak stranding onbekend
Door vergaande ontbinding waren de organen niet eens meer herkenbaar, wat goed onderzoek onmogelijk maakte. De oorzaak van de stranding kon dan ook niet worden vastgesteld. “Met een walvis die strandt, moet iets mis zijn”, zegt IJzer. “Helaas was nu niet meer te zeggen wat.” Wel was de bultrug goed doorvoed, dus het dier heeft voor de stranding goed kunnen eten. Om de gezondheidstoestand van een overleden dier goed te kunnen beoordelen is het noodzakelijk om zo snel mogelijk na het overlijden autopsie te plegen. Omdat er meer dan twee dagen waren verstreken tussen het overlijden op 16 december en het ontleden op 18 december, was de bultrug al te sterk aan het ontbinden.
Oververhit
IJzer vond aanwijzingen dat de bultrug oververhit is geweest, waarschijnlijk ook al voor het overlijden. “De rugspieren zagen er bleek en brokkelig uit. Dit wijst op ontbinding van de spiereiwitten. Dit kan optreden bij hoge temperaturen, vanaf ongeveer 42 graden Celsius.” Een walvis is een zoogdier met een lichaamstemperatuur vergelijkbaar met die van de mens. Alle walvissen hebben een dikke onderhuidse speklaag, die ze beschermt tegen het koude zeewater. Als een walvis op het droge komt te liggen, blijft de speklaag gewoon isoleren. Lucht voert warmte echter veel slechter af dan zeewater waardoor de interne temperatuur van het dier snel oploopt. Dit is ook de reden waardoor de organen van de bultrug zo snel zijn gaan ontbinden na overlijden.
Vraag en antwoord
Wil je meer weten over het onderzoek aan de bultrug, kijk dan hier voor alle vragen en antwoorden.